မဂ္ဂင် ရှစ်ပါး

 

မဂ္ဂင် ၈ ပါး[ပြင်ဆင်ရန်]

မဂ္ဂင်ဟူသည် ကိလေသာတို့ကိုပယ်သတ်ကြောင်း၊ နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်ကြောင်းဖြစ်သောတရားစုဟု အဓိပ္ပာယ်ရရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဖော်ပြလတ္တံပါအတိုင်း (၈) ပါးရှိသည်။

၁။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ (Sammā diṭṭhi) = မှန်သောအယူအမြင်၊ Right Understanding or Right View
၂။ သမ္မာသင်္ကပ္ပ (Sammā saṅkappa) = မှန်သောအကြံ၊ Right Thought or Right Intention
၃။ သမ္မာဝါစာ (Sammā vācā) = မှန်သောစကား၊ Right Speech
၄။ သမ္မာကမ္မန္တ (Sammā kammanta) = မှန်သောအမှုအလုပ်၊Right Action
၅။ သမ္မာအာဇီဝ (Sammā ājīva) = မှန်သောအသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှု၊ Right Profession
၆။ သမ္မာဝါယာမ (Sammā vāyāma) = မှန်သောအားထုတ်မှု၊ Right Effort or Right Diligence
၇။ သမ္မာသတိ (Sammā sati) = မှန်သော အောက်မေ့ နှလုံးသွင်းမှု၊ Right Mindfulness
၈။ သမ္မာသမာဓိ (Sammā samādhi) = မှန်သော တည်ကြည် စူးစိုက်မှု၊ Right Concentration
^[၁][၂]

သမ္မာဒိဋ္ဌိ[ပြင်ဆင်ရန်]

မှန်ကန်သော အသိအမြင်ကို ခေါ်သည်။

• ဒုက္ခသစ္စာကို သိမြင်ခြင်း၊ ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်ကြောင်း သမုဒယသစ္စာကို သိမြင်ခြင်း၊ ဒုက္ခ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိရောဓသစ္စာကို သိမြင်ခြင်း၊ ဒုက္ခချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း အကျင့်ကို သိမြင်ခြင်း၊^[၃]

သမ္မာသင်္ကပ္ပ[ပြင်ဆင်ရန်]

မှန်ကန်သော အကြံအစည်ကို ခေါ်သည်။

• ကာမဂုဏ်အစွဲမှ ထွက်မြောက်ရာကို ကြံစည်ခြင်း၊ သူတစ်ပါးတို့အတွက် ကောင်းစားရေး ချမ်းသာရေးကို ကြံစည်ခြင်း၊ သနားရှေးရှု၍ သတ္တဝါတို့၏ ချမ်းသာရေးကို ကြံစည်ခြင်း၊^[၃]

သမ္မာဝါစာ[ပြင်ဆင်ရန်]

အသက်မွေးမှု နှင့် မဆိုင်ပဲ မှန်ကန်သောစကား ပြောဆိုခြင်းကို ခေါ်သည်။

• မဟုတ်မမှန်ပြောဆိုခြင်း၊ ကုန်းတိုက်စကား ပြောခြင်း၊ ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသော စကားကို ပြောခြင်း၊ အကျိုးမရှိ ပြိန်ဖျင်းသော စကားကို ပြောဆိုခြင်းတို့မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊^[၃]

သမ္မာကမ္မန္တ[ပြင်ဆင်ရန်]

အသက်မွေးမှု နှင့် မဆိုင်ပဲ မှန်ကန်သောအမှုကို ပြုခြင်းကို ခေါ်သည်။

• သူ့အသက်သတ်ခြင်း၊ သူ့ဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်း၊ ဝတ္ထုကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာကျင့်ခြင်းတို့မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊^[၃]

သမ္မာအာဇီဝ[ပြင်ဆင်ရန်]

မှန်ကန်သော အသက်မွေးမှု ပြုခြင်းကို ခေါ်သည်။

• အသက်မွေးမှုလုပ်ငန်း ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ပါက နှုတ်မှုစရိုက်ဆိုး (၄) ပါး၊ ကိုယ်မှုစရိုက်ဆိုး (၃) ပါးကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊^[၃]

သမ္မာဝါယာမ[ပြင်ဆင်ရန်]

မှန်ကန်သော အားထုတ်မှုကို ခေါ်သည်။

• မဖြစ်သေးသော အကုသိုလ်တရားတို့ကို မဖြစ်စေရန် အားထုတ်ခြင်း၊ ဖြစ်ပြီးသော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ဆက်လက်မဖြစ်ပေါ်စေရန် အားထုတ်ခြင်း၊ မဖြစ်သေးသော ကုသိုလ်တရားတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေရန် အားထုတ်ခြင်း၊ ဖြစ်ပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့ကို ထပ်မံ ပြန့်ပွားစေရန် အားထုတ်ခြင်း၊^[၃]

သမ္မာသတိ[ပြင်ဆင်ရန်]

မှန်ကန်သော အောက်မေ့မှုကို ခေါ်သည်။

• ကာယ၊ ဝေဒနာ၊ စိတ်၊ ဓမ္မဟူသော ရုပ်နာမ် သဘာဝတို့၌ အကြိမ်ကြိမ် လေ့လာအောက်မေ့ခြင်း၊^[၃]

သမ္မာသမာဓိ[ပြင်ဆင်ရန်]

မှန်ကန်သော တည်ကြည်မှုကို ခေါ်သည်။

• ရုပ်နာမ် သဘာဝကို ရှုမြင်ဆင်ခြင်ရာ၌ စိတ်ကို ရုပ်နှင့် နာမ်တို့အပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ ထားရှိခြင်း၊^[၃]